Borelioza, znana również jako choroba z Lyme, jest jedną z najczęściej diagnozowanych chorób przenoszonych przez kleszcze w wielu regionach świata, w tym w Polsce. Sprawia to, że znalezienie skutecznej metody zapobiegania stało się priorytetem dla naukowców. W ostatnich latach trwają intensywne prace nad opracowaniem nowej, skutecznej szczepionki na boreliozę.
Dlaczego szczepionka jest potrzebna?
Borelioza jest chorobą wieloukładową, której objawy mogą obejmować skórne, neurologiczne i stawowe dolegliwości. Obecnie leczenie opiera się głównie na antybiotykach, jednak nie zawsze eliminują one wszystkie objawy. Coraz częściej poruszana jest kwestia tak zwanej przewlekłej boreliozy, która pozostawia pacjentów z długotrwałymi problemami zdrowotnymi. Dlatego prewencja poprzez szczepienia mogłaby być kluczowa w walce z tą chorobą.
Historia badań nad szczepionką
W latach 90. XX wieku została opracowana pierwsza szczepionka na boreliozę – LYMErix. Mimo początkowego entuzjazmu wycofano ją z rynku z powodu kontrowersji dotyczących bezpieczeństwa oraz skutków ubocznych. Od tego czasu badania nad nowymi preparatami trwały, ale do niedawna postępy były niewielkie.
Nowoczesne technologie oraz lepsze zrozumienie mechanizmów obronnych organizmu i struktury samego patogenu sprawiły, że trwają prace nad nowymi, bardziej zaawansowanymi szczepionkami.
Stan badań nad nową szczepionką
Jednym z najbardziej obiecujących rozwiązań jest szczepionka VLA15, która jest obecnie w fazie badań klinicznych. Opracowywana jest przez firmę Valneva we współpracy z Pfizerem. Ta szczepionka celuje w główne białko powierzchniowe bakterii powodującej boreliozę, co może pozwolić na skuteczną odpowiedź immunologiczną.
Badania kliniczne wykazały już, że VLA15 jest dobrze tolerowana i wywołuje silną odpowiedź immunologiczną. Jeśli dalsze badania potwierdzą jej skuteczność, może stać się pierwszą dostępną od lat szczepionką na boreliozę.
Potencjalne korzyści i wyzwania
Wprowadzenie na rynek skutecznej szczepionki na boreliozę mogłoby znacznie zmniejszyć liczbę zachorowań, co przyniosłoby korzyści zarówno społeczne, jak i ekonomiczne. Zmniejszyłoby to potrzebę kosztownego leczenia długoterminowego i pozwoliłoby na lepsze zarządzanie epidemią w regionach wysokiego ryzyka.
- Korzyści: Zmniejszenie liczby zachorowań, redukcja kosztów leczenia, ochrona przed długotrwałymi skutkami zdrowotnymi.
- Wyzwania: Osiągnięcie pełnej skuteczności w populacji, monitorowanie ewentualnych działań niepożądanych.
FAQ
Czy boreliozę można w pełni wyleczyć?
Tak, wczesne stadia boreliozy są zwykle dobrze leczone za pomocą antybiotyków, ale przewlekłe postacie mogą wymagać bardziej złożonego leczenia.
Kiedy nowa szczepionka będzie dostępna?
Jeśli obecne badania zakończą się sukcesem, szczepionka VLA15 może pojawić się na rynku w ciągu kilku najbliższych lat.
Czy szczepionka zastąpi inną formę ochrony przed kleszczami?
Nie, wprowadzenie szczepionki nie wyeliminuje potrzeby stosowania innych środków ochrony, takich jak repelenty i odpowiednia odzież.